KADIN GİYİMİ
1.1.1. Başa Örtülenler: Çeki(yan çeki), Aydın yaşmağı(Uluborlu örtüsü).
1.1.2. İçe Giyilenler: Digolta(dekolte), fanila, göğnek, diz donu(iç donu).
1.1.3. Dışa Giyilenler: Entari, kara etek, şalvar.
1.1.4.Ayağa Giyilenler: Müslüm çorap, mest, kara lastik(mest lastiği), kundura.
1.1.4. Takı ve Aksesuarlar: Beşibirlik altın, bilezik, yüzük, küpe.
1.1.1. BAŞA ÖRTÜLENLER
1.1.1.1 Aydın yaşmağı(Uluborlu örtüsü): Dışarı çıkarken başa örtülen, çizgi ve kare desenli, 100cm eninde, 150cm boyunda, kısa kenarları saçaklı baş örtüsüdür. Çeşitli renkleri vardır. Ama yörede genel olarak resimdeki örtü kullanılmaktadır.
1.1.1.2. Çeki(yazma): Başa örtülen, kenarları oyalı, pamuktan yapılmış örtüdür.
Yörede çeki denilmektedir. Eğer katlanmadan, oyaları görünecek şekilde örtülürse “yan çeki” adını alır. Özellikle düğünlere giderken bu şekilde örtülmektedir. Ayrıca düğün sahibi yakın misafirlerine çeki hediye eder ve misafirle de bu hediyeyi orada yan çeki şeklinde örter.
Çekini kenarına yapılan oyaların başlıcaları şunlardır: Gül oya, iğne oyaları, hercai menekşesi, dut yaprağı, menekşe.
1.1.2. İÇE GİYİLENLER
1.1.2.1. Digolta(dekolte): Genlikle patiskadan dikilen, boyu dizkapağının altına kadar uzanan bayan kıyafetidir. Kolsuz, yarım kollu, askılı çeşitleri vardır. Gecelik niyetine veya entarinin altından giyilir.
1.1.2.2. Diz donu(iç donu): Boyu diz kapağının hemen altına kadar uzanan, ağı çok az genişletilmiş, beli ve paçası lastikli bir bayan iç giyim kıyafetidir.
1.1.2.3. Göğnek: Boğazı ön ortasından 3 düğmeli, hakim yakalı, kollu, tirilden veya şile bezinden dikilen kadın iç giyim kıyafetidir. Boyu kalçanın altına kadar uzanır. Kol ve etek uçları tığ ile işlemelidir.
1.1.2.4. Fanila: Pamuklu kumaştan yapılan bir nevi kollu atlettir. Uzun ve kısa kollu çeşitleri vardır. Kışın giyildiği için atlete nazaran biraz daha kalındır. Yaka, kol ve etek ucu tığ ile işlemelidir.
1.1.3. DIŞA GİYİLENLER
1.1.3.1. Entari: Çeşitli model ve kumaşlardan dikilen, boyu dizkapağının altına kadar uzanan, kollu ve genellikle yakalı bir dış giyim kıyafetidir. Yörede enteri denilmektedir.
1.1.3.2. Kara etek: Siyah kumaştan dikilen, beli lastikli etektir. Yörede kara etek denilmektedir. Dışarı çıkarken entarinin üzerinden giyilir.
1.1.3.3. Şalvar: Boyu ayak bileğine kadar uzanan, beli lastikli, ağı ve paçaları geniş olan dış giyim kıyafetidir.
1.1.4. AYAĞA GİYİLENLER
1.1.4.1. Kara lastik(mest lastiği): Mestin üzerine giyilen, siyah renkli lastik ayakkabıdır.
Yörede, ayakkabıların karışmaması için içine raptiye yapılır.
1.1.4.2. Kundura: Ayağa giyilen, tabanlı, çeşitli modelleri bulunan ve deri, süet gibi malzemelerden yapılan giyim eşyasıdır.
1.1.4.3. Mest: Ayağı ayak bileğinin üzerine kadar saran, iç yan kenarları fermuarlı ve fermuarın bitiminde minik bir düğmesi bulunan, deriden yapılmış bir giyim eşyasıdır.
1.1.4.4. Müslüm çorap: İnce, parlak, arka ortası dikişli, ipek çoraptır.
1.2. ERKEK GİYİMİ
1.2.1. Başa Giyilenler: Şapka, yağlık.
1.2.2. İçe Giyilenler: Fanila, göğnek, dizlik(pijama).
1.2.3. Dışa Giyilenler: Sıkma, cepken yelek, ceket, pantolon.
1.2.4. Ayağa Giyilenler: Yün çorap, mest, kara lastik(mest lastiği) veya ayakkabı.
1.2.5. Takı ve Aksesuarlar: Köstekli saat, tesbih, yağlık, baston.
1.2.1. BAŞA GİYİLENLER:
1.2.1.1. Şapka: Oval veya köşeli modellerde olan, içi astarlı, tepesinde kumaştan kaplı süs amaçlı düğme bulunan, çeşitli kumaşlardan dikilen ve başa giyilen bir aksesuardır.
1.2.1.2 Yağlık: Mendile göre daha büyük ve daha kalın, dört köşeli pamuklu bir bezdir. Erkekler bunu harman zamanında sıcaktan ve tozdan korunmak için şapkalarının altına koyarlar veya boyunlarına bağlarlar.
1.2.2. İÇE GİYİLENLER
1.2.2.1. Dizlik (pijama): Belden lastikli, yörede genellikle çizgili kumaşlardan dikilen, pantolon biçimli bir iç giyim kıyafetidir. Gecelik niyetine de kullanılır.
1.2.2.2. Fanila: Pamuklu kumaştan yapılan bir nevi kollu atlettir. Uzun ve kısa kollu çeşitleri vardır. Kışın giyildiği için atlete nazaran biraz daha kalındır.
1.2.2.3. Göğnek: Boğazı ön ortasından 3 düğmeli, hakim yakalı, düz veya çizgili kumaştan dikilen erkek iç giyim kıyafetidir.
1.2.3. DIŞA GİYİLENLER
1.2.3.1. Sıkma: Ön ortası düğmeli, yakalı, kollu ve kol uçları düğmeli erkek gömleğidir.
1.2.3.2. Cepken yelek: Ön parçaları kumaştan; arka parçaları astardan dikilen, önden 3 düğmeli ve ön parçalar sivri modelli yelektir. İsteğe göre arka belde tokalı kemer bulunur.
1.2.3.3. Ceket: Çeşitli kumaş ve modellerden dikilen, önden düğmeli, yakası, cepleri ve kolları olan bir dış giyim kıyafetidir.
1.2.3.4. Pantolon: Bedenin belden aşağısına giyilen, uzunlukları ayak bileğine kadar olan, bacakları saran, önden fermuarlı, belden kemerli, çeşitli kumaş ve modellerden oluşan bir dış giyim kıyafetidir.
1.2.4. AYAĞA GİYİLENLER
1.2.4.1. Yün çorap: Kirmenle eğrilmiş yünden, 5 şişle örülen çoraptır. Yörede doğal rengiyle kullanılır, boyanmaz
.
1.2.4.2. Mest: Ayağı ayak bileğinin üzerine kadar saran, iç yan kenarları fermuarlı ve fermuarın bitiminde minik bir düğmesi bulunan, deriden yapılmış bir giyim eşyasıdır.
1.2.4.3. Kara lastik (mest lastiği): Mestin üzerine giyilen, siyah renkli lastik ayakkabıdır.
Yörede, ayakkabıların karışmaması için içine raptiye yapılır.
1.2.4.4.Ayakkabı: Ayağa giyilen, tabanlı, çeşitli modelleri bulunan ve deri, süet gibi malzemelerden yapılan giyim eşyasıdır.
1.2.5. TAKI VE AKSESUARLAR
1.2.5.1. Köstekli saat: Gümüş zincire asılı ve zincirin bir ucu yelek düğmesine bağlı olarak kullanılan bir aksesuardır. Saat yeğlin veya ceketin cebine koyulur.
1.2.5.2. Tesbih: 33 tane boncuktan ve 1 imameden oluşan bir aksesuardır. Erkekler bunu bazen ibadet amaçlı bazen de ellerinde sallamak için taşırlar.
1.2.5.3. Yağlık: Mendile göre daha büyük ve daha kalın, dört köşeli pamuklu bir bezdir. Erkekler bunu harman zamanında sıcaktan ve tozdan korunmak için şapkalarının altına koyarlar veya köşelerinden üçgen şeklinde katlayarak boyunlarına bağlarlar.
1.2.5.4. Baston: Dengeyi sağlamada yardımcı olan, vücut ağırlığının bir kısmının üzerine verildiği ağaçtan yapılan asa.
KAYNAKÇA
ÇINAR, Hafize, 2008, Sözlü Görüşme, 12.09.2008, saat: 14:30
DURSUN, Müzeyyen, 2008, Sözlü Görüşme, 12.09.2008, saat: 14:30
YAZGAN, Kadriye, 2008, Sözlü Görüşme, 12.09.2008, saat: 14:30
1984 Uluborlu ISPARTA doğumlu olan Saadet YAZGAN 2004 yılında Konya Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Hazır Giyim Öğretmenliğini kazandı. Bu eğitimi esnasında “Afyon Dinar Yöresi Folklorik Giyimi” isimli araştırma ödevini ve “Klasik Erkek Pantolon Kalıbı” ile ilgili tezini hazırladı. 2008 yılında Hazır Giyim Öğretmeni ünvanıyla mezun oldu ve yine aynı yıl Eskişehir Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi bölümüne başladı. 2009 yılında Romanya’ya giderek Craiova’daki, “Grubul Scolar De Arte Si Meserii ‘Spiru Haret’ ” isimli okulda Hazır Giyim, Romen Kültürü ve Romence Dil eğitimi aldı.